İptal davasının esasını yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönünden değerlendirmek gerekir.
A- Para Cezasının Yetkisiz Kamu İdaresi Tarafından Uygulanması
Para cezasını verecek olan idare; yapının belediye ve mücavir alanda kalması, organize sanayi bölgesinde olması, özel çevre koruma bölgelerinde veya kıyılarda bulunmasına göre değişkenlik gösterecektir.
B- Para Cezasının İdarenin Yetkisiz Organı Tarafından Uygulanması
Para cezalarına; belediyelerde belediye encümeni, il özel idarelerinde il encümeni tarafından karar verilmektedir.
C- Para Cezası Uygulanmasını Gerektiren Fiillerin Tespitinin Yapılmadan Ceza Uygulanması
Ruhsat ve eklerine aykırı inşaat yapma nedeniyle imar para cezası düzenlenebilmesi için yapı tatil tutanağının düzenlenmesi gerekmektedir.
D- Para Cezasına Dayanak Teşkil Eden Tutanakların Gerekli Bilgileri İçermemesi
İmar para cezalarının uygulanabilmeleri için imar mevzuatına aykırı yapı hakkında tutanak düzenlenmesi ve para cezası uygulanmasını gerektiren nedenlerin, yapıda imar mevzuatına, ruhsata ve fen ve sağlık koşullarına aykırı olan hususların İmar Kanunu’nun hangi maddesine aykırılık teşkil ettiğinin tutanaklarda açık olarak belirtilmesi gerekir.
E- Tespit Tarihinden Sonra Para Cezasının Uygulanabilmesi İçin Makul Sürenin Geçmesi
3194 sayılı Kanunun 42. maddesinde “Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
Danıştay kararlarında 42. maddede düzenlenen 10 günlük sürenin bağlayıcı bir süre olmadığı, idarenin iç işleyişi ile ilgili düzenleyici bir süre olduğu, bu sürenin geçirilmiş olmasının para cezasının iptalini gerektirmeyeceği karara bağlanmaktadır.
F- Para Cezası Uygulanmasını Gerektirmeyen Durumlarda Ceza Uygulanması
İmar Kanununun 42. maddesinin ilk fıkrasında ceza verilebilecek bazı fiiller sayılmış, aynı maddenin ikinci fıkrasında ise İmar Kanununun bazı maddelerine göndermede bulunarak bu maddelerde belirtilen fiillerin işlenmesi halinde belediye veya il özel idaresi tarafından para cezası uygulanması öngörülmüştür.
42. maddede hangi fiillerin işlenmesi halinde para cezası uygulanacağı madde numaraları belirtilerek ifade edildiği için 42. maddede sayılmayan maddelerde işlenen fiiller için imar para cezası uygulanması mümkün değildir. Örneğin İmar Kanununun 29. maddesi ya da Alt Yapı Hizmetleri Yönergesinin 20. maddesine dayanılarak para cezası düzenlenemez.
İmar para cezalarının iptali için 0 531 257 93 76 GSM numarasından İzmir Barosuna kayıtlı Avukat Rahime Özge Aydın’a ulaşarak detaylı bilgi alabilirsiniz.
